Optymalizacja rozkroju desek i tarcicy w tartaku: zasady pod wielopiłę

„Optymalizacja rozkroju” brzmi jak temat dla dużych linii, ale w praktyce dotyczy każdego tartaku pracującego na wielopile. Rozkrój to po prostu decyzja:

• jakie szerokości chcę dziś produkować,
• jak to dopasować do zmiennego materiału (oflisy, krzywizna, zmienna szerokość),
• i jak utrzymać powtarzalność bez ręcznego ustawiania każdej sztuki.

Poniżej masz zestaw zasad, które najczęściej działają w realnej produkcji.

1) Najpierw cel: uzysk czy marża?

Są dwa częste cele:

• maksymalny uzysk m³ (jak najwięcej produktu z wejścia),
• maksymalna wartość (czasem mniej m³, ale lepszy asortyment).

Jeśli nie rozdzielisz tych celów, rozkrój będzie „pływał” – a wraz z nim uzysk i jakość.

2) Stały rozstaw pił vs regulacja – co to zmienia

Wielopiła ze stałym rozstawem

Najczęstszy przypadek. Rozkrój jest „z grubsza” stały, a największa dźwignia to:

• jak ustawisz deskę przed piłami (offset + kąt),
• jak dobierzesz zestaw szerokości na zmianę,
• jak rozdzielisz materiał (łatwy vs trudny).

Wielopiła z regulacją

Daje elastyczność, ale nadal:

• musisz mieć stabilne wejście,
• a decyzje i tak powinny być powtarzalne (inaczej tylko komplikujesz serwis i chaos w produkcji).

3) Zestawy szerokości: mniej opcji = mniej strat

Najlepsze wyniki często daje prostota:

• 3–5 szerokości na zmianę jako priorytet,
• 1–2 warianty „awaryjne” (gdy materiał nie domyka rozkroju),
• zasada, kiedy przechodzisz na wariant awaryjny.

To ogranicza chaos i zmniejsza liczbę decyzji operatora, które zwykle są źródłem strat.

4) Oflisy i geometria: rozkrój bez referencji to loteria

Przy deskach nieobrzynanych wąskim gardłem nie jest samo „ustawienie pił”, tylko to, że deska wchodzi:

• z różnym układem oflisów,
• raz przesunięta, raz pod kątem.

Wtedy rozkrój nie jest powtarzalny, a uzysk „ucieka” na krawędziach.

Najbardziej praktyczna dźwignia to stabilizacja wejścia przed wielopiłą. W wielu przypadkach robi się to modułem pozycjonującym, który:

• wykrywa deskę (pozycja + kąt),
• liczy najlepsze ustawienie pod dany zestaw szerokości,
• ustawia deskę w czasie rzeczywistym.

Opis rozwiązania: /pl/blog/maszyna-centrujaca-deski-przed-wielopila/.

5) Nie pomijaj rzazu – ale traktuj go jako „drugą optymalizację”

Rzaz ma znaczenie, szczególnie przy wielu cięciach, ale w praktyce:

• najpierw stabilizuj wejście i powtarzalność,
• dopiero potem walcz o ułamki milimetra.

Jak policzyć koszt rzazu: /pl/blog/rzaz-pily-tarczowej-a-uzysk/.

6) Checklista wdrożenia: szybka i realistyczna

1. Ustal metrykę uzysku i licz ją konsekwentnie: /pl/blog/jak-liczyc-uzysk-z-klody-i-tarcicy/.
2. Zdefiniuj zestaw szerokości na zmianę + wariant awaryjny.
3. Rozdziel materiał na minimum 2 grupy (łatwy/trudny).
4. Sprawdź, czy wejście na wielopiłę ma stałą referencję (offset + kąt).
5. Dopiero na końcu optymalizuj rzaz i parametry pił.

Jeśli chcesz, możemy przejść od razu do konkretu: asortyment, szerokości docelowe i układ podajnika – i powiemy, gdzie jest największy potencjał uzysku na Twojej linii: /pl/contact/.