Jak zmniejszyć odpad na oflisach: praktyczne metody dla tartaku

Oflisy (wane, kora na krawędziach) to jeden z najczęstszych powodów, dla których uzysk z desek nieobrzynanych „nie trzyma” poziomu. Problem rzadko leży w samej wielopile. Najczęściej leży w tym, że deska wchodzi na piły w losowej pozycji i pod losowym kątem, więc nawet dobry rozkrój nie jest powtarzalny.

Poniżej masz konkretne metody, które najczęściej działają w produkcji – od najprostszych po bardziej zaawansowane.

1) Skąd bierze się odpad na oflisach (w praktyce)

Na wielopile liczy się geometria wejścia:

• deska ma inną szerokość „po lewej” i „po prawej” (oflisy),
• deska bywa krzywa/skręcona,
• deska jest raz podana z jedną krawędzią jako „referencją”, raz z drugą.

Jeśli do tego dochodzi przesunięcie i kąt, to wypadkowo oddajesz więcej materiału w odpad, bo rozkrój „nie trafia” w najlepszą strefę deski.

2) Najszybsze rzeczy, które możesz zrobić bez inwestycji

Ustal zestawy szerokości na zmianę (i „awaryjne”)

Przykład: priorytet 100/120/150, awaryjnie 90/140, zależnie od zamówień. Chodzi o to, żeby operator (lub system) miał jasną logikę: co jest celem, a co kompromisem.

Rozdziel materiał na 2–3 grupy

Minimum, które ma sens:

• materiał prosty/regularny,
• materiał trudny (krzywy, duże oflisy, zmienna szerokość),
• (opcjonalnie) krótkie odcinki / nietypowe grubości.

To pozwala uniknąć sytuacji, gdzie ten sam rozkrój „na siłę” jest stosowany do wszystkiego.

Zadbaj o powtarzalną referencję wejścia

W wielu tartakach to jest główny winowajca: raz deska jest ustawiana „na oko” do lewej, raz do prawej. Wtedy odpad na oflisach rośnie, bo decyzja nie jest powtarzalna.

3) Największa dźwignia: stabilny offset i kąt przed wielopiłą

Jeżeli deska wchodzi:

• przesunięta o kilka mm,
• pod kątem (nawet małym),

to odpad na oflisach rośnie, bo piły „zjadają” materiał po stronie, która akurat jest gorsza.

To jest powód, dla którego wiele tartaków wdraża automatyczne pozycjonowanie desek przed wielopiłą:

• system lokalizuje deskę (pozycja + kąt),
• wylicza najlepsze ustawienie pod zadane szerokości i rozstaw pił,
• ustawia deskę tak, aby rozkrój był powtarzalny.

Opis rozwiązania: /pl/blog/maszyna-centrujaca-deski-przed-wielopila/.

4) Jak zmierzyć, czy oflisy są Twoim głównym kosztem (prosto)

Wybierz 1–2 godziny produkcji i policz:

• ile desek trafia do odpadu lub wymaga docinek z powodu oflisów,
• ile średnio „oddajesz” szerokości (mm) na krawędziach.

Następnie przelicz na m³ podobnie jak w prostym modelu uzysku:
m³ straty ≈ (utrata szerokości [m]) × (grubość [m]) × (długość [m]) × (liczba desek)

Jeśli chcesz mieć spójny system liczenia uzysku (z kłody i na wielopile), zacznij od: /pl/blog/jak-liczyc-uzysk-z-klody-i-tarcicy/.

5) Checklista: kiedy automatyzacja ma największy sens

Zaznacz TAK/NIE:

• Czy tniemy dużo desek nieobrzynanych (oflisy są częste)?
• Czy operator często koryguje deskę ręcznie „na oko”?
• Czy odpad na oflisach jest niestabilny między zmianami?
• Czy wielopiła ma stały rozstaw pił (i chcesz wycisnąć więcej bez wymiany maszyny)?

Jeśli masz 3× TAK, to zwykle da się odzyskać uzysk bez rewolucji w linii – poprzez stabilizację wejścia.

Jeśli chcesz, opisz nam układ podajnika i typ materiału, a powiemy, jaki wariant integracji ma sens: /pl/contact/.